Blog

karin hendriks in de sp!ts

karin hendriks in de sp!ts

27 februari 2013

Vooroordelen op de werkvloer in de Sp!ts

 

Jaja.... Er staat een interview van mij in de sp!ts! Vol trots wil ik jullie dat natuurlijk laten zien. Het artikel vind je hier.

 

1. Naam/leeftijd/functie/woonplaats

Karin Hendriks / 38 / bouwkundig architect / Tilburg


2. Wat heb je gestudeerd en zat je in de klas met veel mannen? Wat vond je daarvan?

Ik heb eerst Bouwkunde gestudeerd aan de HTS in Tilburg. Er zaten nog enkele vrouwen in mijn jaar, maar het overgrote deel was man. Ik denk dat ca. 5% van de studenten vrouw was. Er was een aparte studievereniging voor vrouwen. Dat heeft mij nooit getrokken. Ik had het gevoel dat je je dan als vrouw afzonderde van de rest. In het studentenhuis was ik de enige vrouw. Prima. Heel gezellig hoor! Wat wel lastig is, is dat je toch wel opvalt. Veel mannen kennen jou wel, maar andersom stond ik toch regelmatig met mijn mond vol tanden als ze me aanspraken. Ik heb een ontzettend leuke tijd gehad op de HTS en totaal geen moeite gehad met het feit dat er zo weinig meiden waren. Door mijn mede-studiegenoten werd vaak plagend gezegd dat vrouwen alleen maar kibbelen en roddelen. Onzin natuurlijk, maar met allemaal mannen om je heen, ga je er toch een beetje in geloven. Dus bij een vrouwenstudie kon ik me helemaal niets voorstellen! Na de HTS ben ik verder gaan studeren aan de Technische Universiteit in Eindhoven. Ook daar waren activiteiten speciaal gericht op vrouwen. Dat trok me gewoon niet. Ik voelde me op mijn gemak tussen al die mannen. Erg gezellig, niet teveel moeilijk doen en veel humor, dat is de sfeer die ik me herinner. In Eindhoven ben ik weer Bouwkunde gaan studeren, maar deze keer in de richting Architectuur.


3. Zie je vooral veel mannelijke architecten? Is het dan voor een vrouw extra makkelijk een opdracht te scoren? Je valt immers op als dame!

Tijdens mijn werk heb ik nog maar één vrouwelijke collega gehad, afgezien van de ondersteunende collega’s, zoals secretaresses e.d. Ik zie wel regelmatig vrouwelijke architecten, maar het overgrote deel blijft toch man. Bij de bijeenkomsten van de BNA (Bond van Nederlandse Architecten)zijn sporadisch vrouwen te vinden. Om eerlijk te zijn, heb ik daar met vlagen wel behoefte aan gehad. Zeker als startende vrouw in een mannenberoep had ik behoefte aan een vrouwelijk voorbeeld. Tijdens mijn werk loop je tegen een mannen bolwerk aan en zoek je naar manieren om daar mee om te gaan. Voorbeelden hadden dan misschien geholpen. Nu heb ik daar geen moeite meer mee en probeer zoveel mogelijk bij mezelf te blijven. Zo word ik regelmatig uitgenodigd om een wedstrijd te komen kijken bij Willem II. Nou, ik kan je vertellen, dat is voor niemand leuk als ik daar op inga. En laatst ontving ik een uitnodiging voor een vastgoed-evenement, waarbij een maatpak werd verloot. Ach ja, daar kan ik dan wel om lachen. Al beperkt het natuurlijk wel je netwerk.

Ik weet niet of je als vrouwelijke architect eenvoudiger opdrachten krijgt. Je valt natuurlijk wel meer op. Je bent wie je bent en dat past bij een opdrachtgever (of niet). Ik heb tot nu toe vooral veel maatschappelijk vastgoed gebouwd, bijvoorbeeld scholen, kinderopvang, maar ook een bouwhal voor het re-integratiebureau, de amateurkunst-vereniging en carnavalsvereniging in Tilburg. Erg uiteenlopend, maar wel veel in dezelfde hoek. Misschien trek ik omdat ik vrouw ben een bepaald soort opdrachtgevers aan. Vaak partijen waarbij je direct contact hebt met de gebruikers en waarbij het meeste werk gaat zitten in het begeleiden van het traject. En als vrouw kan ik natuurlijk goed praten… met de opdrachtgever, met gemeentelijke instanties, met omwonenden, er komen zoveel partijen bij kijken. Aan de architect de taak om alle neuzen dezelfde kant op te laten wijzen. Ik voel me altijd zeer verantwoordelijk voor en begaan met mijn opdrachtgevers. Misschien is dat ook wel iets vrouwelijks. Ik ben me er erg bewust van dat het voor mijn opdrachtgevers vaak de eerste keer is dat ze gaan bouwen, waardoor er weinig overzicht en onzekerheid kan zijn. Omdat het ook nog eens veel geld kost om te bouwen, is extra aandacht op z’n plaats.


4. Waarom denk je is architect een mannenberoep?

Het is toch tegen de wind in fietsen. Het begint al op de middelbare school. Het meest gangbare traject om architect te worden na het vwo naar de TU of na de havo en de HTS naar een Academie voor Bouwkunst. Voor deze studies heb je een beta-vakkenpakket nodig. Ik denk dat vrouwen minder snel voor bètavakken kiezen. Ik weet niet waarom. Misschien minder interesse of aanleg. Ik kan me ook voorstellen dat het, zeker op die leeftijd, moeilijker is om andere keuzes te maken dan de meiden om je heen. Binnen de bouw wordt er door vrouwen vaker dan mannen gekozen voor de richting architectuur. Wellicht omdat er een groot stuk creativiteit bij komt kijken, het beroep is zeer divers. Naast ontwerpen heb je ontzettend veel met techniek te maken, planningen, begrotingen, wetgeving, het project begeleiden en met aannemers onderhandelen. Misschien verkijken veel vrouwen zich daarop en haken ze tijdens de studie af.

Ik ben wel benieuwd hoeveel vrouwen er uiteindelijk in het vak blijven. Het is en blijft een mannenwereld. Ik vraag me af of dat vrouwen tijdens hun werkende leven mee- of tegenvalt. Ik heb gemerkt dat de combinatie werk en zorg voor de kinderen moeilijk is. Wat dat betreft is de bouw nog ouderwets en zit er weinig verandering in. ‘Het nieuwe werken’, flexibele werktijden, 4-daagse werkweek, dat komt eigenlijk niet voor. In de ideale wereld moeten dit soort voorzieningen er ook voor mannen en vrouwen in de bouw zijn, maar helaas lopen we hierin nog achter. Wellicht als er een tekort aan personeel komt, worden werkgevers creatiever in het ondersteunen van hun werknemers met een goede balans tussen werk en thuis.

Het blijft een kip en het ei verhaal. Er zijn weinig vrouwen in de bouw, waardoor de drempel voor vrouwen hoger ligt om deze richting te kiezen en het moeilijker is om door te dringen tot het ‘old boys netwerk’. Maar daar ligt óók je voordeel. Als vrouw heb je iets anders te bieden.

5. Zijn er voor- en nadelen om als vrouw als architect te werken?

Ik vind het beroep enorm leuk. Je hebt echt het gevoel dat je mensen kunt helpen bij het realiseren van hun dromen. En na al het harde werk staat er dan ook een gebouw waar je trots op kunt zijn en waar mensen nog lang plezier van hebben. Dat geeft een voldaan gevoel.

’Elk voordeel heb z’n nadeel’. Bij een sollicitatie vond het bedrijf diversiteit binnen het personeelsbestand belangrijk. Dan heb je als vrouw al snel een voordeel. Deze differentiatie kan ik me wel voorstellen. Een vrouw spreekt wellicht andere opdrachtgevers aan en kan een bedrijfscultuur veranderen. Mijn eerste stage was op een bouwplaats. Op mijn eerste dag verwachtte ik natuurlijk redelijk wat vrouwelijk schoons aan de muren van de bouwkeet. Tot mijn grote verbazing was er helemaal niets te bekennen! Toen ik ernaar vroeg, vertelden ze mij dat ze de posters van de muur moesten halen, omdat ik kwam. Ze moesten er wel om lachen dat ik er direct over begon en het ijs was gebroken.


6. Zouden er meer vrouwelijke architecten moeten komen en waarom? Ik zag hierover een leuk stukje op de site staan, misschien dat je dat ook kunt noemen.

Ik heb op mijn website een stuk staan van Erik Schampers. Hierin stelt hij dat vrouwen voor meer dan 85% beslissend zijn in het kiezen en kopen van een woning. Het is natuurlijk een beetje generaliserend, maar ik denk wel dat hij daar een punt heeft. Het is typisch dat in de praktijk de vrouw toch vaak het meest begaan is met het indelen van het huis en zichzelf de vraag stelt: ‘hoe wil ik leven en hoe kan ik mijn omgeving daarop afstemmen?’. Het is volgens mij helemaal niet gek om bewust om te gaan met de vrouwelijke consument in de bouwwereld. En het is op z’nminst frappant dat de antwoorden op de, vaak door vrouwen, gestelde vragen meestal worden ingevuld door mannelijke projectontwikkelaars, architecten en beleidsmakers. Meer differentiatie in de bouwwereld kan zeker geen kwaad. Vrouwen hebben misschien toch een andere aanpak en kunnen er weer een andere draai aan geven, zodat de wensen van de consument beter gerealiseerd kunnen worden.

Voor de vrouw zelf is het volgens mij belangrijk om een vak te kiezen dat bij je past, waar je goed in bent en waar je een goede boterham mee kunt verdienen.


7. Wat vinden mensen ervan dat je architect bent? Zeggen ze vaak: dat is toch voor mannen!

De eerste vraag die gesteld wordt is: ‘Ben je dan interieurarchitect?’. Dat vinden mensen denk ik meer bij vrouwen passen. Als ik dan zeg dat ik bouwkundig architect ben, zijn de meesten verrast. ‘Dus ook de buitenkant bedoel je?’ ‘Ja, ook de buitenkant’. Toen ik als architect begon werd ik regelmatig aangezien voor secretaresse. Als ik dan vertelde dat ik de architect ben kwamen de verontschuldigingen of kwam er een heel verhaal over hoe leuk het is dat er vrouwen in de bouw werken. Erg grappig om mee te maken. Als vrouw zijnde ging ik me natuurlijk wel afvragen of ik me anders moest kleden of misschien m’n haar anders moest doen, zodat ik een professionelere eerste indruk zou maken. Waarschijnlijk heeft het ook met jezelf te maken, want nu overkomt me dat eigenlijk niet meer. Misschien omdat ik een jaartje ouder ben of omdat ik nu een eigen architectenbureau heb en niet geïntroduceerd wordt door een mannelijke baas? Wellicht ben ik in de loop der tijd zelfverzekerder geworden en stap ik daardoor sneller over de vooroordelen heen.